ILLINOYS UNIVERSITETINDƏ XOCALI SOYQIRIMINA HƏSR OLUNMUŞ BEYNƏLXALQ KONFRANS KEÇIRILDI

Urbana-Şampeyn, İllinoys — 28 fevral 2026-cı il tarixində İllinoys Universitetinin Urbana-Şampeyn kampusunda “Xocalı: Həqiqət, Yaddaş və Gələcək Nəsillər” adlı elmi-maarifləndirici konfrans keçirilib.

Tədbir İllinoys Universitetinin Azərbaycanlı Tələbələr Assosiasiyası tərəfindən təşkil olunub. Konfrans Azərbaycan Midwest Amerika Mərkəzinin (ACMA) və Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə baş tutub.

Tədbirin məqsədi 1992-ci il fevralın 26-da baş vermiş Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsini yad etmək, tələbələr və ictimaiyyət arasında tarixi həqiqətlərin təbliği, maarifləndirmə və akademik müzakirələrin təşviqi olub. Konfransda icma üzvləri, tələbələr, tədqiqatçılar və Azərbaycan Respublikasının diplomatik nümayəndəliyinin təmsilçiləri iştirak ediblər.

Tədbir İllinoys Universitetinin Azərbaycanlı Tələbələr Assosiasiyasının nümayəndəsi Riyad Babayevin açılış nitqi və iştirakçıları salamlaması ilə başlayıb. Daha sonra Amerika Birləşmiş Ştatları və Azərbaycan Respublikasının dövlət himnləri səsləndirilib.

Himnlərdən sonra Azərbaycan Midwest Amerika Mərkəzinin həmtəsisçisi Mehriban Məmmədova qonaqları salamlayaraq qeyd edib ki, təşkilat hər il bu kimi maarifləndirici anım tədbirləri keçirir. O, ötən il oxşar akademik konfransın Çikaqo şəhərində Harper College-də təşkil olunduğunu vurğulayıb.

ACMA-nın təsisçisi və tədbirin təşkilati dəstəkçilərindən biri Fərid Məmmədov çıxış edərək Xocalı faciəsinin unudulmamasının, tarixi həqiqətlərin öyrədilməsinin və dezinformasiyaya qarşı maarifləndirmənin vacibliyini qeyd edib.

Konfrans Riyad Babayevin moderatorluğu ilə davam edib.

Azərbaycan Respublikasının ABŞ-dakı Səfirliyinin müşaviri Vüsalə Mehdiyeva çıxışında humanitar dəyərlərin qorunmasının, mülki əhalinin müdafiəsinin və gənc nəsillərin bu kimi faciələr barədə məlumatlandırılmasının əhəmiyyətini vurğulayıb.

Tələbə məruzəçi Nazrin Məmmədova Xocalı faciəsinin tarixi aspektləri və gələcək nəsillərin tarixi yaddaşı qoruma məsuliyyəti barədə təqdimat edib. Təqdimat çərçivəsində Xocalı şahidinin video müraciəti nümayiş etdirilib.

Əli Məmmədov, beynəlxalq təhlükəsizlik üzrə ekspert, 1990-cı illərin əvvəllərində regiondakı təhlükəsizlik vəziyyəti, münaqişənin geosiyasi fonu və silahlı münaqişələrin mülki əhaliyə təsiri barədə geniş məruzə ilə çıxış edib.

Samaya Həbibova, hüquq üzrə ekspert, beynəlxalq humanitar hüquq normaları, müharibə cinayətləri üzrə məsuliyyət və mülki şəxslərin qorunması prinsipləri barədə hüquqi yanaşmanı təqdim edib. O, hadisələrin sənədləşdirilməsinin və akademik tədqiqatların qlobal məlumatlılığın artırılmasında rolunu vurğulayıb.

Tədbir moderator Riyad Babayevin yekun çıxışı və iştirakçılarla sual-cavab sessiyası ilə başa çatıb.

Konfransdan sonra qonaqlar üçün şəbəkələşmə və fikir mübadiləsi məqsədilə nahar-bufet təşkil olunub.

Təşkilatçılar bildiriblər ki, tədbirin əsas məqsədi dialoqu təşviq etmək, tarixi yaddaşı qorumaq və mülki əhaliyə qarşı zorakılığın nəticələri barədə akademik müzakirələri genişləndirməkdir.

ACMA haqqında

Azərbaycan Midwest Amerika Mərkəzi (ACMA) ABŞ-ın İllinoys ştatında fəaliyyət göstərən qeyri-kommersiya mədəni-maarif təşkilatıdır və Azərbaycan tarixi, mədəniyyəti və icmalararası dialoqun təşviqi istiqamətində fəaliyyət göstərir.

Ali Mammadov, an international security expert, presented an analysis of the regional security environment of the early 1990s, the geopolitical context of the conflict, and the impact of armed conflicts on civilian populations. He also addressed the importance of international awareness, media literacy, and education in preventing the recurrence of humanitarian tragedies.

Samaya Habibova, a legal expert, discussed the events from the perspective of international humanitarian law, explaining civilian protection principles and legal accountability for crimes against civilians under international legal frameworks. She emphasized the role of documentation and academic research in strengthening global understanding of such events.

The conference concluded with closing remarks by moderator Riyad Babayev followed by a question-and-answer session with attendees.

After the conference, participants were invited to a lunch buffet reception, providing an opportunity for networking, academic discussion, and community engagement among students, speakers, and guests.

Organizers stated that the purpose of the conference was educational and humanitarian — to encourage dialogue, preserve historical memory, and promote awareness about the consequences of violence against civilians.

About ACMA

The Azerbaijan Center of Midwest America (ACMA) is a nonprofit cultural and educational organization based in Illinois dedicated to promoting intercultural understanding, educational initiatives, and awareness of Azerbaijani history and heritage in the United States.